Οι Ελληνικοί Οίνοι
Έχουν καταγραφεί, έως τώρα, 3933 κωδικοί ελληνικών εμφιαλωμένων οίνων.
Δεν περιλαμβάνονται κωδικοί που έχουν καταργηθεί, έστω και αν υπάρχουν ακόμα στα ράφια.
82 από τους κωδικούς έχουν προγραμματιστεί και θα κυκλοφορήσουν προσεχώς.
96 κωδικοί είναι οίνοι πειραματικοί ή πολύ μικρής παραγωγής κάτω των 1000 φιαλών.
________________________________________________________________________
Δεν περιλαμβάνονται κωδικοί που έχουν καταργηθεί, έστω και αν υπάρχουν ακόμα στα ράφια.
82 από τους κωδικούς έχουν προγραμματιστεί και θα κυκλοφορήσουν προσεχώς.
96 κωδικοί είναι οίνοι πειραματικοί ή πολύ μικρής παραγωγής κάτω των 1000 φιαλών.
________________________________________________________________________
Σάκχαρα
Ως προς τα σάκχαρα οι ελληνικοί οίνοι κατατάσσονται ως εξής:
Σάκχαρα Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Ξηροί 1550 343 1595 3488
Ημίξηροι 40 44 19 103
Ημίγλυκοι 50 9 76 135
Γλυκείς 124 2 81 207
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Ημίξηροι θεωρούνται οι οίνοι με 4 έως 12γρ/λ αζύμωτα σάκχαρα, ημίγλυκοι οι οίνοι με 12 έως 40γρ/λ και γλυκείς όσοι έχουν άνω των 40γρ/λ.
Ξηροί οίνοι είναι όσοι έχουν κάτω από 4γρ/λ αζύμωτα σάκχαρα. Συνήθως, οι ξηροί οίνοι περιέχουν 2γρ/λ ή λιγότερο.
Από τον πίνακα είναι εμφανές ότι, γενικώς, οι ημίξηροι οίνοι δεν είναι σε ιδιαίτερη εκτίμηση. Εξαίρεση οι ροζέ ημίξηροι που είναι σχετικώς δημοφιλείς και σε ανερχόμενη τάση.
Θα λέγαμε ότι, οι ημίξηροι οίνοι παράγονται περισσότερο χάριν των τουριστών, είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι περισσότεροι κωδικοί καταγράφονται σε περιοχές με έντονο εισαγόμενο τουρισμό όπως η Ρόδος, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος.
Πιο δημοφιλείς οι ημίγλυκοι οίνοι και ειδικώς οι ερυθροί. Σε πολλές περιοχές, ιδίως στη βόρεια Ελλάδα και στα νησιά του Αιγαίου, υπάρχει παράδοση παραγωγής τέτοιων οίνων.
Σε ακόμα καλύτερη θέση οι γλυκείς οίνοι, που θεωρούνται από πολλούς ως το κρυφό δυνατό χαρτί της ελληνικής οινοπαραγωγής. Μια ολόκληρη κατηγορία οίνων, αυτή των οι οίνων ΟΠΕ περιλαμβάνει αποκλειστικώς γλυκείς οίνους και είναι γεγονός ότι εκεί βρίσκονται και πολλά από τα ελληνικά οινικά διαμάντια.
________________________________________________________________________
Σάκχαρα Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Ξηροί 1550 343 1595 3488
Ημίξηροι 40 44 19 103
Ημίγλυκοι 50 9 76 135
Γλυκείς 124 2 81 207
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Ημίξηροι θεωρούνται οι οίνοι με 4 έως 12γρ/λ αζύμωτα σάκχαρα, ημίγλυκοι οι οίνοι με 12 έως 40γρ/λ και γλυκείς όσοι έχουν άνω των 40γρ/λ.
Ξηροί οίνοι είναι όσοι έχουν κάτω από 4γρ/λ αζύμωτα σάκχαρα. Συνήθως, οι ξηροί οίνοι περιέχουν 2γρ/λ ή λιγότερο.
Από τον πίνακα είναι εμφανές ότι, γενικώς, οι ημίξηροι οίνοι δεν είναι σε ιδιαίτερη εκτίμηση. Εξαίρεση οι ροζέ ημίξηροι που είναι σχετικώς δημοφιλείς και σε ανερχόμενη τάση.
Θα λέγαμε ότι, οι ημίξηροι οίνοι παράγονται περισσότερο χάριν των τουριστών, είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι περισσότεροι κωδικοί καταγράφονται σε περιοχές με έντονο εισαγόμενο τουρισμό όπως η Ρόδος, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος.
Πιο δημοφιλείς οι ημίγλυκοι οίνοι και ειδικώς οι ερυθροί. Σε πολλές περιοχές, ιδίως στη βόρεια Ελλάδα και στα νησιά του Αιγαίου, υπάρχει παράδοση παραγωγής τέτοιων οίνων.
Σε ακόμα καλύτερη θέση οι γλυκείς οίνοι, που θεωρούνται από πολλούς ως το κρυφό δυνατό χαρτί της ελληνικής οινοπαραγωγής. Μια ολόκληρη κατηγορία οίνων, αυτή των οι οίνων ΟΠΕ περιλαμβάνει αποκλειστικώς γλυκείς οίνους και είναι γεγονός ότι εκεί βρίσκονται και πολλά από τα ελληνικά οινικά διαμάντια.
________________________________________________________________________
Διοξείδιο του άνθρακα
Ως προς το διοξείδιο του άνθρακα οι ελληνικοί οίνοι κατατάσσονται ως εξής:
Διοξείδιο Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Ήσυχοι 1733 385 1771 3889
Ημιαφρώδεις 9 4 0 13
Αφρώδεις 22 9 0 31
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Ημιαφρώδεις είναι οι οίνοι που δημιουργούν πίεση έως 2.5 ατμόσφαιρες στους 20οC ενώ αφρώδεις όσοι δημιουργούν μεγαλύτερη. Ο όρος "ήσυχος" δε χρησιμοποιείται, αφού γενικώς εξυπακούεται και παραπέμπει σε οίνο με φυσιολογική πίεση μιας ατμόσφαιρας.
Καλό είναι να θυμόμαστε ότι ο όρος "σαμπάνια" είναι κατοχυρωμένος σε αφρώδεις οίνους που παράγονται σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Γαλλίας, την Καμπανία, και μπορεί να χρησιμοποιείται μόνον εκεί. Όλοι οι άλλοι είναι αφρώδεις οίνοι, πιθανώς με κάποια ονομασία προέλευσης.
Πολύ φτωχή η ελληνική παραγωγή ημιαφρωδών και αφρωδών οίνων. Περιοχές με παράδοση το Αμύνταιο και η Ζίτσα όπου έχουν θεσπιστεί και αντίστοιχοι οίνοι ΟΠΑΠ και η Ρόδος με την ιταλική επιρροή και τον τουρισμό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα δεν παράγονται καθόλου ερυθροί οίνοι με δι-οξείδιο, ενώ αντιθέτως στην Ευρώπη είναι συνήθεις και σε κάποιες περιπτώσεις και δημοφιλείς.
________________________________________________________________________
Διοξείδιο Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Ήσυχοι 1733 385 1771 3889
Ημιαφρώδεις 9 4 0 13
Αφρώδεις 22 9 0 31
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Ημιαφρώδεις είναι οι οίνοι που δημιουργούν πίεση έως 2.5 ατμόσφαιρες στους 20οC ενώ αφρώδεις όσοι δημιουργούν μεγαλύτερη. Ο όρος "ήσυχος" δε χρησιμοποιείται, αφού γενικώς εξυπακούεται και παραπέμπει σε οίνο με φυσιολογική πίεση μιας ατμόσφαιρας.
Καλό είναι να θυμόμαστε ότι ο όρος "σαμπάνια" είναι κατοχυρωμένος σε αφρώδεις οίνους που παράγονται σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Γαλλίας, την Καμπανία, και μπορεί να χρησιμοποιείται μόνον εκεί. Όλοι οι άλλοι είναι αφρώδεις οίνοι, πιθανώς με κάποια ονομασία προέλευσης.
Πολύ φτωχή η ελληνική παραγωγή ημιαφρωδών και αφρωδών οίνων. Περιοχές με παράδοση το Αμύνταιο και η Ζίτσα όπου έχουν θεσπιστεί και αντίστοιχοι οίνοι ΟΠΑΠ και η Ρόδος με την ιταλική επιρροή και τον τουρισμό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα δεν παράγονται καθόλου ερυθροί οίνοι με δι-οξείδιο, ενώ αντιθέτως στην Ευρώπη είναι συνήθεις και σε κάποιες περιπτώσεις και δημοφιλείς.
________________________________________________________________________
Ποικιλιακή σύνθεση
Ως προς τη χρήση ελληνικών γηγενών ή ξενικών εισηγμένων ποικιλιών η κατάταξη είναι:
Ποικιλίες Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Μόνο Ελληνικές 1108 231 702 2041
Μόνο Ξενικές 322 69 596 987
Χαρμάνια 238 63 376 678
??? 96 35 97 228
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Όπως φαίνεται και από τον πίνακα, για 211 κωδικούς και για διάφορους λόγους, δεν είναι γνωστή η ποικιλιακή σύνθεση (στη γραμμή με το ???).
Είναι αναμενόμενο ότι, γενικώς, η χρήση των ελληνικών ποικιλιών υπερτερεί. Όμως, μια προσεκτική ανάγνωση του πίνακα αποκαλύπτει ότι η χρήση των ξενικών ποικιλιών είναι ιδιαιτέρως αυξημένη στους ερυθρούς οίνους.
Ποικιλίες Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Μόνο Ελληνικές 1108 231 702 2041
Μόνο Ξενικές 322 69 596 987
Χαρμάνια 238 63 376 678
??? 96 35 97 228
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Όπως φαίνεται και από τον πίνακα, για 211 κωδικούς και για διάφορους λόγους, δεν είναι γνωστή η ποικιλιακή σύνθεση (στη γραμμή με το ???).
Είναι αναμενόμενο ότι, γενικώς, η χρήση των ελληνικών ποικιλιών υπερτερεί. Όμως, μια προσεκτική ανάγνωση του πίνακα αποκαλύπτει ότι η χρήση των ξενικών ποικιλιών είναι ιδιαιτέρως αυξημένη στους ερυθρούς οίνους.
Ως προς το πλήθος των ποικιλιών που συμμετέχουν στους οίνους η κατάταξη είναι:
Αρ. Ποικιλιών Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
1 ποικιλία 1046 163 857 2066
2 ποικιλίες 411 150 561 1122
3 ποκιλίες 178 36 205 419
4 ποικιλίες 27 10 41 78
> από 4 6 4 10 20
??? 96 35 97 228
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Κυριαρχούν οι ποικιλιακοί οίνοι, δηλαδή οι οίνοι από μία και μόνη ποικιλία.
Παρόλα αυτά, αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ στους ποικιλιακούς οίνους οι ερυθροί είναι λιγό-τεροι των λευκών, σε όλες τις άλλες περιπτώσεις υπερτερούν.
Είναι λογικό αφού η πολυπλοκότητα αλλά και η επιδιωκόμενη ισορροπία των ερυθρών οίνων επιτυγχάνεται καλύτερα με τα διαφορετικά χαρακτηριστικά πολλών ποικιλιών.
________________________________________________________________________
Η χρήση βαρελιού
Ως προς τη χρήση βαρελιού η κατάταξη των ελληνικών οίνων είναι:
Βαρέλι Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Χωρίς βαρέλι 1487 390 740 2617
Με βαρέλι 277 8 1031 1316
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Όπως είναι αναμενόμενο, η χρήση βαρελιού υπερτερεί συντριπτικά στους ερυθρούς οίνους.
Σύμφωνα με τις σύγχρονες καταναλωτικές τάσεις, αναμένεται να μειωθεί το πλήθος των κωδικών λευκών κρασιών με χρήση βαρελιού, όπως αναμένεται και η πιο λελογισμένη χρήση του στους ερυθρούς οίνους.
________________________________________________________________________
Βαρέλι Χρώμα
Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Χωρίς βαρέλι 1487 390 740 2617
Με βαρέλι 277 8 1031 1316
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Όπως είναι αναμενόμενο, η χρήση βαρελιού υπερτερεί συντριπτικά στους ερυθρούς οίνους.
Σύμφωνα με τις σύγχρονες καταναλωτικές τάσεις, αναμένεται να μειωθεί το πλήθος των κωδικών λευκών κρασιών με χρήση βαρελιού, όπως αναμένεται και η πιο λελογισμένη χρήση του στους ερυθρούς οίνους.
________________________________________________________________________
Βιολογική γεωργία
Κατ' αρχάς να διευκρινίσουμε ότι δεν υπάρχει ακόμα "βιολογικό κρασί" αφού δεν υπάρχει και αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο.
Η χρήση και μόνο του θειώδους ανυδρίτη ως αντιοξειδωτικού και γενικώς προστατευτικού μέσου του κρασιού καθιστά τη χρήση του όρου "βιολογικό κρασί" χωρίς νόημα και παρα-πλανητική. Εξ άλλου. είναι, πλέον, υποχρεωτικό να αναφέρεται στις ετικέτες των κρασιών η παρουσία θειώδους.
Είναι τώρα σε εξέλιξη ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα, στο οποίο συμμετέχει και η χώρα μας, για τη δημιουργία του πλαισίου που θα επιτρέπει τη χρήση του όρου "βιολογικό κρασί". Η σχετική έρευνα προχωρά γοργά και αναμένονται αποτελέσματα σύντομα.
Έως τότε αυτό που υπάρχει, καλύπτεται από θεσμικό πλαίσιο και είναι θεμιτό να αναφέρεται είναι η βιολογική γεωργία.
Όταν, λοιπόν, η πρώτη ύλη, δηλαδή τα σταφύλια, προέρχεται από αμπέλι που έχει καλλιερ-γηθεί βιολογικά τότε αυτό, και μόνον αυτό, επιτρέπεται να αναγράφεται στις ετιτέτες των κρασιών.
Ως προς την ένδειξη αυτή, λοιπόν, τα πράγματα έχουν ως εξής:
Βιολογική Χρώμα
γεωργία Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Όχι 1511 343 1484 3338
Ναι 253 55 287 595
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Το πλήθος των κωδικών ελληνικών οίνων που προέρχονται από σταφύλια βιολογικής γεωργίας συνεχώς μεγαλώνει. Παρόλα αυτά, υπάρχει ακόμα σχετική επιφυλακτικότητα και υπάρχουν αρκετά κωδικοί που, ενώ θα μπορούσαν, δεν το αναφέρουν. Οι παραγωγοί τους δεν είναι, ακόμα, βέβαιοι ότι εμπορικά αυτό είναι καλό.
Σημαντικότερο από όλα είναι ότι το αρχικό ρομαντικό στάδιο των οικολόγων που δεν γνώριζαν να φτιάχνουν κρασί έχει ξεπεραστεί. Καιρός είναι να ξεπεραστεί και η άποψη πως τα κρασιά αυτά δε στέκονται ποιοτικά.
Στο παιχνίδι έχουν μπει πλέον καταξιωμένοι οινοπαραγωγοί και οι σχετικοί διαγωνισμοί οίνων από σταφύλια βιολογικής γεωργίας πιστοποιούν τη συνεχή βελτίωση των προϊόντων, που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα "συμβατικά κρασιά".
Παρότι σε εμβρυακό ακόμα στάδιο στη χώρα μας η βιοδυναμική γεωργία έχει στις τάξεις της και μερικούς δυναμικούς αμπελοκαλλιεργητές και δυο - τρεις οινοπαραγωγούς.
________________________________________________________________________
Η χρήση και μόνο του θειώδους ανυδρίτη ως αντιοξειδωτικού και γενικώς προστατευτικού μέσου του κρασιού καθιστά τη χρήση του όρου "βιολογικό κρασί" χωρίς νόημα και παρα-πλανητική. Εξ άλλου. είναι, πλέον, υποχρεωτικό να αναφέρεται στις ετικέτες των κρασιών η παρουσία θειώδους.
Είναι τώρα σε εξέλιξη ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα, στο οποίο συμμετέχει και η χώρα μας, για τη δημιουργία του πλαισίου που θα επιτρέπει τη χρήση του όρου "βιολογικό κρασί". Η σχετική έρευνα προχωρά γοργά και αναμένονται αποτελέσματα σύντομα.
Έως τότε αυτό που υπάρχει, καλύπτεται από θεσμικό πλαίσιο και είναι θεμιτό να αναφέρεται είναι η βιολογική γεωργία.
Όταν, λοιπόν, η πρώτη ύλη, δηλαδή τα σταφύλια, προέρχεται από αμπέλι που έχει καλλιερ-γηθεί βιολογικά τότε αυτό, και μόνον αυτό, επιτρέπεται να αναγράφεται στις ετιτέτες των κρασιών.
Ως προς την ένδειξη αυτή, λοιπόν, τα πράγματα έχουν ως εξής:
Βιολογική Χρώμα
γεωργία Λευκοί Ερυθρωποί Ερυθροί Σύνολα
Όχι 1511 343 1484 3338
Ναι 253 55 287 595
ΣΥΝΟΛΑ 1764 398 1771 3933
Το πλήθος των κωδικών ελληνικών οίνων που προέρχονται από σταφύλια βιολογικής γεωργίας συνεχώς μεγαλώνει. Παρόλα αυτά, υπάρχει ακόμα σχετική επιφυλακτικότητα και υπάρχουν αρκετά κωδικοί που, ενώ θα μπορούσαν, δεν το αναφέρουν. Οι παραγωγοί τους δεν είναι, ακόμα, βέβαιοι ότι εμπορικά αυτό είναι καλό.
Σημαντικότερο από όλα είναι ότι το αρχικό ρομαντικό στάδιο των οικολόγων που δεν γνώριζαν να φτιάχνουν κρασί έχει ξεπεραστεί. Καιρός είναι να ξεπεραστεί και η άποψη πως τα κρασιά αυτά δε στέκονται ποιοτικά.
Στο παιχνίδι έχουν μπει πλέον καταξιωμένοι οινοπαραγωγοί και οι σχετικοί διαγωνισμοί οίνων από σταφύλια βιολογικής γεωργίας πιστοποιούν τη συνεχή βελτίωση των προϊόντων, που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα "συμβατικά κρασιά".
Παρότι σε εμβρυακό ακόμα στάδιο στη χώρα μας η βιοδυναμική γεωργία έχει στις τάξεις της και μερικούς δυναμικούς αμπελοκαλλιεργητές και δυο - τρεις οινοπαραγωγούς.
________________________________________________________________________